การสัมภาษณ์ผู้คนเพื่อลงสื่อต่างๆ
พอดีช่วงนี้ น้องฝ้ายกำลังช่วย YV ทำจดหมายข่าวของ YV ซึ่งน้องฝ้ายเองต้องสัมภาษณ์ผู้ที่เคยเข้าร่วมกิจกรรมของ YV หลายคน เพือตอบคำถามหลายๆอย่างที่ yv สงสัย เช่น รับข่าวจากไหน ทำไมสนใจ ประทับใจอะไร้บาง เป็นต้น
ในการเตรียมการน้องฝ้ายได้นัดหมายผู้สัมภาษณ์ไปที่ร้านที่สบายๆ ทำให้บรรยากาศผ่อนคลายพอควร
ก่อนสัมภาษณ์น้องฝ้ายได้ลิสต์คำถามทั้งหมดที่ต้องการถามเอาไว้ เพื่อเตรียมที่จะถามผู้สัมภาษณ์ แต่น้องฝ้ายก็มีความกังวลว่าจะสัมภาษณ์ดีหรือไม่อย่างไร น่าสนใจหรือไม่ เค้าจะกล้าพูดกล้าคุยหรือไม่ …
ในวันจริงๆ มีพี่ชล และน้องติ ไปร่วมสัมภาษณ์ด้วย น้องฝ้ายทำการสัมภาษณ์ได้ดี จะติดปัญหาตรงที่การถามอาจจะขาดช่วงขาดตอนไปบ้าง เพราะว่า อาจจะนึกคำถามไม่ออก และคำถามหมดในบางครั้ง ก็มีพี่ชลกับน้องติ เป็นโฆษณาคั่นเวลาให้ ทำให้การพูดคุยผ่านไปได้อย่างราบรื่น
วันนี้น้องฝ้ายต้องไปสัมภาษณ์อีกครั้งก็มีความกังวลอีกครั้งเนื่องจากพี่ชลและน้องติไม่ได้ไปด้วย คือ ฉายเดี่ยว
พี่ชลจึงได้ให้หลักคิดน้องฝ้ายไปดังนี้ว่า
เวลาสัมภาษณ์คนอื่น อย่าไปกังวลเกี่ยวกับคำถาม เทคนิควิธี ความถูกผิดของวิธีการให้มันมากนัก สิ่งที่เป็นหลักคิดสำคัญ หรือเป็นทัศนคติที่ควรจะมีเวลาสัมภาษณ์คนอื่น หรือสิ่งที่เราต้องตอบและยืนยันกับตนเอง ก็คือ
- เราต้องอยากที่จะรู้จักเค้าให้มากขึ้น - ทั้งนี้เพราะการพูดคุย ก็ต้องมีการแนะนำตัวอยู่แล้ว แต่การคุยเรื่องทำความรู้จักเค้ามากขึ้นและทำให้ตัวเราไม่เกร็งในการสัมภาษณ์และเค้าก็จะเริ่มคุยได้สะดวกเพราะมันเป็นเรื่องของเขาเอง — แต่ก็ต้องระวังว่าถ้าสังเกตเห็นสีหน้าความไม่สะดวกสบายใจ ก็ควรจะเปลี่ยนเรื่อง หรือถาม เผื่อว่าเขาไม่สะดวกคุย
- เราต้องอยากรู้เรื่องราว รู้ความคิดอ่าน ของเขา - มิใช่เพียงรู้แต่คำตอบของคำถามที่เขาตอบมาเท่านั้น ก็คือ ในคำตอบของผู้ให้สัมภาษณ์นั้น เราคาดเดาได้เพียงเลาๆเท่านั้นเอง ที่เหลือมันต้องไปสดตรงนั้นอยู่แล้ว ฉะนั้น คำถามเราอาจจะwork หรือ ไม่work ก็ได้ สิ่งที่ต้องทำคือต้องเล่นกับคำตอบของเขา ถามต่อ ขุดลงไปให้ลึก หรือลองโยนประเด็นไปตรงอื่นที่เขาอาจจะไม่นึกถึง หรือยกตัวอย่าง สถานการณ์จำลองให้ตอบ ให้เลือกดู เป็นต้น นอกจากนี้เมื่อเราอยากรู้เรื่องราวของเขา มันจะแสดงออกผ่านทางสีหน้าและท่าทางของเรา ซึ่งจะทำให้ผู้ถูกสัมภาษณ์รู้สึกว่าผู้สัมภาษณ์ให้ความสำคัญกับเขา อันจะทำให้เกิดความรู้สึกที่ดีในการพูดคุย
- เราต้องอยากให้เขารู้สึกผ่อนคลาย รู้สึกดีและไว้ใจเวลาคุยกัน - ความตั้งใจตรงนี้จะนำไปสู่ความพยายามในการสังเกตอวัจนภาษาของผู้ถูกสัมภาษณ์ และการพยายามเคารพสิทธิของเขา เช่น ก่อนสัมภาษณ์ และอัดเทปก็ควรจะถามก่อนว่า สะดวกให้อัดเทปหรือไม่ … สังเกตหน้าตา ท่าทาง โทนของการพูดและน้ำเสียง เป็นต้น การคุยที่มีเสียงหัวเราะและรอยยิ้มน่าจะเป็นตัวชี้วัดสำคัญของการคุยที่ประสบความสำเร็จ
ท้ายที่สุดก็เหมือนหนังจีนกำลังภายใน คือ พวกการฝึกซ้อม เทคนิคกระบวนท่าต่างๆก็ต้องฝึกฝนไว้ แต่เวลาที่สู้จริงๆ “กระบี่ต้องอยู่ที่ใจ” และ “อย่าไปติดกระบวนท่า” … เมื่อเสร็จแล้วเราจึงกลับมาทบทวนและเรียนรู้สิ่งละอันพันละน้อยจากการสัมภาษณ์ของเรา โดยมีฐานคิดอยู่ที่หลักสามข้อข้างต้นเป็นอย่างน้อย
… แต่ถ้าใครมีหลักมากกว่านี้ก็มาแลกเปลี่ยนกันนะคร้าบ